به گزارش روزنامه جمهور، ترامپ در ماه مارس مدعی شده بود که ایالات متحده در جنگ با ایران «پیروز» شده، اما در عین حال تأکید کرده بود که «کار هنوز تمام نشده است». با گذشت ماهها، نهتنها این جنگ به پایان نرسیده، بلکه تشدید تنشها در منطقه و توقف روند دیپلماتیک، چشمانداز روشنی برای پایان آن ایجاد نکرده است.
رئیسجمهور آمریکا هفته گذشته نیز مدعی شد که واشنگتن به سمت پایان جنگ حرکت میکند و ایران خواهان توافق است. با این حال، واشنگتنپست مینویسد تحولات میدانی با این خوشبینی همخوانی ندارد و شواهد روشنی از تمایل تهران برای پذیرش توافق مورد نظر آمریکا دیده نمیشود.
هزینه سنگین یک جنگ
این روزنامه آمریکایی جنگ با ایران را دارای هزینههای سنگین برای واشنگتن دانسته است؛ هزینههایی که تنها به بخش نظامی محدود نمیشود و پیامدهای اقتصادی و انرژی آن نیز در سطح جهانی احساس شده است.
بر اساس برآورد مطرحشده در این گزارش، هزینه جنگ برای آمریکا تاکنون به حدود ۳۸.۱ میلیارد دلار رسیده و همزمان بحران انرژی نیز تشدید شده است. افزایش قیمت نفت و نگرانی درباره امنیت خطوط کشتیرانی، از جمله پیامدهایی است که دامنه این جنگ را فراتر از میدان نظامی برده است.
در همین حال، مخالفت با ادامه جنگ در داخل آمریکا نیز افزایش یافته و بخشی از جمهوریخواهان کنگره نسبت به هزینهها و پیامدهای آن ابراز نگرانی کردهاند. این مسئله در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا میکند که انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا نیز در پیش است و قیمت سوخت و تبعات اقتصادی جنگ میتواند به موضوعی سیاسی تبدیل شود.
اهدافی که محقق نشد
واشنگتنپست در ارزیابی خود از نتایج جنگ، بر فاصله میان اهداف اعلامشده دولت ترامپ و آنچه در عمل رخ داده تأکید میکند. این روزنامه معتقد است آمریکا با وجود عملیات نظامی گسترده، به دستاورد تعیینکنندهای در ایران دست نیافته و در برخی حوزهها حتی با شرایط پیچیدهتری مواجه شده است.
گریگوری برو، کارشناس مسائل ایران و تحلیلگر گروه اوراسیا، در گفتوگو با فارنپالیسی گفته است اگر اهدافی را که واشنگتن پیش از آغاز عملیات نظامی برای خود تعیین کرده بود با نتایج فعلی مقایسه کنیم، روشن است که آمریکا در دستیابی به اهداف اصلی راهبردی خود ناکام مانده است.
یکی از مهمترین مسائل، توانایی جمهوری اسلامی ایران برای ادامه اثرگذاری بر تحولات منطقه عنوان شده است. ادامه حملات موشکی و پهپادی و حفظ ظرفیتهای نظامی، از نگاه این گزارش نشان میدهد که برآوردهای اولیه درباره میزان تضعیف توان نظامی جمهوری اسلامی با واقعیتهای میدانی فاصله داشته است.
هرمز؛ نقطه حساس جنگ
یکی از مهمترین تحولات مورد اشاره واشنگتنپست، مسئله تنگه هرمز است؛ آبراهی که اهمیت آن تنها به ایران و کشورهای منطقه محدود نمیشود و بخش مهمی از تجارت جهانی انرژی از مسیر آن عبور میکند.
این روزنامه معتقد است تهران اکنون ظرفیت خود برای اثرگذاری بر امنیت و تردد در این مسیر را بیش از گذشته به نمایش گذاشته است. همزمان، اهمیت بابالمندب نیز افزایش یافته؛ مسیری که دریای سرخ را به خلیج عدن متصل میکند و پیش از جنگ نیز یکی از مسیرهای مهم تجارت دریایی جهان بود.
با افزایش ناامنی در هر دو مسیر، نگرانیها درباره بازار انرژی و هزینه حملونقل دریایی نیز افزایش یافته است. واشنگتنپست در همین ارتباط به رشد قیمت نفت برنت اشاره کرده و نوشته است قیمت این شاخص از حدود ۷۲ دلار در ماه فوریه به حدود ۱۰۴ دلار در هر بشکه رسیده است.
برنامه هستهای؛ هدفی که همچنان محل اختلاف است
برنامه هستهای ایران نیز یکی دیگر از اهداف اعلامشده واشنگتن بوده است. با این حال، واشنگتنپست با اشاره به ذخایر اورانیوم با غنای بالا، تأکید میکند که تا زمانی که ایران به این ذخایر دسترسی داشته باشد، نمیتوان از خنثی شدن کامل ظرفیت هستهای ایران سخن گفت.
این گزارش همچنین معتقد است که در ماههای اخیر، تمرکز دولت آمریکا به تدریج از هدف اولیه درباره برنامه هستهای به سمت فشارهای اقتصادی و دریایی تغییر کرده است؛ رویکردی که هدف آن افزایش فشار بر تهران و وادار کردن ایران به پذیرش توافق عنوان شده است.
با این حال، سابقه چند دهه تحریم علیه ایران و تجربه تهران در مقابله با فشارهای اقتصادی، درباره میزان اثربخشی این راهبرد نیز پرسشهایی ایجاد کرده است.
جنگی بدون پایان روشن
مجموع این تحولات، تصویری متفاوت از روایت اولیه دولت ترامپ درباره جنگ ارائه میکند. در حالی که رئیسجمهور آمریکا بارها از «پیروزی» و نزدیک شدن به پایان جنگ سخن گفته است، ادامه درگیری، افزایش هزینههای اقتصادی، نگرانی درباره بازار انرژی و باقی ماندن ظرفیتهای نظامی ایران نشان میدهد که پایان این بحران همچنان دور از دسترس است.
در چنین شرایطی، نبود یک هدف راهبردی ثابت به یکی از محورهای اصلی انتقادها از سیاست آمریکا در قبال ایران تبدیل شده است. تغییر مداوم اولویتها از اهداف نظامی به فشار اقتصادی و سپس تمرکز بر امنیت خطوط کشتیرانی، نشاندهنده پیچیدگی شرایطی است که واشنگتن با آن مواجه شده است.
جنگی که قرار بود از نگاه دولت آمریکا با یک پیروزی سریع به پایان برسد، اکنون به بحرانی گستردهتر تبدیل شده؛ بحرانی که پیامدهای آن از میدان نبرد فراتر رفته و بازار انرژی، تجارت جهانی، امنیت آبراههای بینالمللی و سیاست داخلی آمریکا را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
منبع خبر: پارسیان
